Bu yazı, Avrupa Birliği’nde 1 Temmuz 2021 tarihinde yürürlüğe giren KDV düzenlemesini ve IOSS sistemini açıklamaktadır. 1 Temmuz 2026 tarihinde düşük değerli gönderiler için yürürlüğe giren ayrı gümrük vergisi uygulamasını 1 Temmuz 2026 AB gümrük düzenlemesi yazımızdan inceleyebilirsin.
Avrupa Birliği, 1 Temmuz 2021 tarihinde yürürlüğe giren e-ticaret KDV düzenlemesiyle düşük değerli ithalat gönderilerindeki vergi süreçlerini değiştirdi. Bu düzenlemeyle 22 Euro ve altındaki ticari ürünlere uygulanan ithalat KDV’si muafiyeti kaldırıldı ve IOSS sistemi kullanılmaya başlandı.
Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine satış yapıyorsan ürün değerini, alıcının ülkesini, satış kanalının KDV uygulamasını ve IOSS bilgilerinin taşıyıcıya doğru aktarılıp aktarılmadığını kontrol etmelisin.
Avrupa Birliği Ülkeleri
Avrupa Birliği’nde 27 ülke bulunur: Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan.
Birleşik Krallık, Brexit sonrasında Avrupa Birliği’nden ayrıldığı için AB’nin IOSS sistemine dahil değildir. Birleşik Krallık’a yapılan gönderilerde ülkenin kendi KDV ve gümrük kuralları uygulanır.
Avrupa’ya satış yaparken hedef ülkenin vergi oranını, ürün kurallarını ve gümrük gerekliliklerini ayrı ayrı kontrol etmelisin. Sürecin diğer ayrıntılarını AB ülkelerine gönderilerde dikkat edilmesi gerekenler yazımızda bulabilirsin.
Avrupa Birliği Gümrüklerinde Uygulanan KDV Muafiyeti
1 Temmuz 2021 öncesinde, Avrupa Birliği dışından gönderilen ve değeri 22 Euro’yu aşmayan ticari ürünlerde ithalat KDV’si muafiyeti uygulanabiliyordu. Bu nedenle düşük değerli ürünler, bazı koşullarda KDV tahsil edilmeden Avrupa Birliği’ne girebiliyordu. Ancak farklı ülkelerden gelen gönderilerde düşük değer beyanı yapılması ve AB içindeki satıcılarla AB dışındaki satıcılar arasında vergi farkı oluşması nedeniyle sistem değiştirildi.
Güncel uygulamada, ürünün değeri düşük olsa bile ticari ithalat gönderilerinde KDV doğabilir. Uygulanacak KDV oranı, ürünün teslim edildiği Avrupa Birliği ülkesine ve ürün kategorisine göre belirlenir. Ürün açıklaması, satış değeri, menşe bilgisi ve HS kodunun doğru beyan edilmesi bu nedenle önemlidir.
Avrupa Birliği’nde 22 EUR KDV Muafiyeti Kaldırıldı
1 Temmuz 2021 itibarıyla 22 Euro ve altındaki ticari ürünlere uygulanan ithalat KDV’si muafiyeti kaldırıldı. Bu tarihten sonra Avrupa Birliği dışından bir AB ülkesindeki tüketiciye gönderilen ürünlerde, ürün bedeli 22 Euro’nun altında olsa bile KDV uygulanabilir.
Örneğin Türkiye’de bulunan bir satıcının Almanya’daki müşterisine 18 Euro değerinde bir kolye sattığını düşünelim:
| Dönem | KDV uygulaması |
|---|---|
| 1 Temmuz 2021’den önce | Ürün 22 Euro sınırının altında olduğu için ithalat KDV’sinden muaf olabiliyordu. |
| 1 Temmuz 2021’den sonra | KDV muafiyeti kaldırıldığı için Almanya’daki geçerli KDV oranı dikkate alınır. |
KDV’nin satış sırasında mı yoksa ürünün ithalatı sırasında mı tahsil edileceği, satış kanalına ve IOSS kullanımına göre değişir.
IOSS Nedir?
IOSS, “Import One-Stop Shop” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede İthalat Tek Noktadan Kayıt Sistemi olarak açıklanabilir.
IOSS; Avrupa Birliği dışındaki bir ülkeden AB’de bulunan son tüketiciye gönderilen, değeri 150 Euro’yu aşmayan ve özel tüketim vergisine tabi olmayan ürünlerde KDV’nin satış sırasında tahsil edilmesini ve beyan edilmesini kolaylaştırır. IOSS kullanılan uygun bir siparişte:
- Alıcı KDV’yi satın alma sırasında öder.
- Satıcı veya pazaryeri KDV’yi tahsil eder.
- IOSS bilgisi taşıyıcıya elektronik olarak aktarılır.
- Tahsil edilen KDV ilgili sistem üzerinden beyan edilir.
- Alıcının teslimat sırasında aynı KDV’yi yeniden ödeme riski azalır.
IOSS zorunlu bir sistem değildir. IOSS kullanılmadığında ithalat KDV’si gümrük veya teslimat sürecinde alıcıdan tahsil edilebilir.
IOSS yalnızca KDV sürecini kapsar. Ürün değeri, ürün türü, taşıyıcı hizmet bedelleri ve diğer gümrük maliyetleri ayrıca değerlendirilmelidir.
IOSS’ye Kayıt Olmak
Avrupa Birliği dışında bulunan bir satıcının kendi internet sitesi üzerinden AB’deki tüketicilere 150 Euro ve altındaki ürünler satması durumunda IOSS kaydı değerlendirilebilir. AB dışında bulunan satıcıların IOSS’ye kaydolabilmesi için genellikle Avrupa Birliği’nde yerleşik bir IOSS aracısıyla çalışması gerekir. Aracı; kayıt, aylık KDV beyannamesi ve ödeme süreçlerinin yönetilmesine yardımcı olur.
IOSS kullanan satıcı, Avrupa Birliği’ndeki her satış ülkesi için ayrı IOSS kaydı yaptırmak yerine tek bir kayıt üzerinden uygun satışlarının KDV beyanını gerçekleştirebilir. Ancak AB’de depo kullanılması, stok bulundurulması veya yerel satış yapılması ek KDV yükümlülükleri oluşturabilir. IOSS kullanımının işletmene uygun olup olmadığını değerlendirirken satış modelini ve hedef ülkelerini dikkate almalısın. ShipEntegra’nın IOSS hizmeti üzerinden kayıt ve beyan süreci hakkında bilgi alabilirsin.
E-ticaret Pazaryerlerinin IOSS Kullanması
Etsy, Amazon ve eBay gibi pazaryerleri, belirli Avrupa Birliği siparişlerinde KDV açısından “tedarikçi kabul edilen pazaryeri” olarak değerlendirilebilir. Bu durumda pazaryeri:
- KDV’yi satın alma sırasında alıcıdan tahsil eder.
- Tahsil edilen KDV’yi ilgili vergi kurumuna beyan eder.
- Siparişe ait IOSS bilgisini satıcıya sunar.
Satıcının sorumluluğu, ilgili sipariş için verilen IOSS bilgisinin kargo firması veya gönderi sistemi üzerinden elektronik olarak doğru aktarılmasını sağlamaktır. Pazaryerine ait IOSS numarası:
- Yalnızca ilgili pazaryerinden alınan uygun siparişte kullanılmalıdır.
- Farklı satış kanallarındaki siparişlerde kullanılmamalıdır.
- Paketin üzerine açık şekilde yazılmamalıdır.
- Taşıyıcıya elektronik veri olarak aktarılmalıdır.
IOSS bilgisi doğru aktarılmazsa alıcı, satın alma sırasında ödediği KDV’yi teslimat aşamasında yeniden ödemek zorunda kalabilir. Birden fazla satış kanalındaki siparişlerini pazaryeri entegrasyonu üzerinden yönetirken her siparişin doğru IOSS bilgisiyle eşleştirildiğini kontrol etmelisin.
IOSS Kullanmanın Avantajları
E-ticaret satıcıları için avantajları
- KDV, müşteriden satış sırasında tahsil edilebilir.
- Uygun siparişlerin KDV beyanı tek bir sistem üzerinden yönetilebilir.
- Müşterinin teslimat sırasında beklenmedik KDV ödemesiyle karşılaşma riski azalabilir.
- Siparişin gümrük süreci daha öngörülebilir hâle gelebilir.
- Farklı Avrupa Birliği ülkelerine yapılan uygun satışlarda ayrı kayıt yükü azalabilir.
Alıcılar için avantajları
- Ödenecek KDV satın alma sırasında görülebilir.
- Toplam sipariş maliyeti daha şeffaf olur.
- Teslimat sırasında aynı KDV’nin yeniden talep edilme riski azalabilir.
- Vergi tahsilatı nedeniyle oluşabilecek teslimat gecikmeleri sınırlanabilir.
IOSS kullanılması, her gönderinin gecikmeden teslim edileceğini garanti etmez. Eksik ürün bilgisi, yanlış HS kodu veya IOSS numarasının elektronik olarak aktarılmaması gümrük sürecini etkileyebilir.
KDV Reformu Beraberinde Neleri Getirdi?
1 Temmuz 2021 KDV reformuyla birlikte Avrupa Birliği’ne yapılan e-ticaret satışlarında üç temel değişiklik gerçekleşti.
Düşük değerli ürünlerden KDV tahsil edilmeye başlandı
22 Euro ve altındaki ticari ürünlere uygulanan ithalat KDV’si muafiyeti kaldırıldı. Böylece ürün değerinden bağımsız olarak ticari ithalat gönderilerinde KDV gündeme gelmeye başladı.
IOSS sistemi devreye alındı
Değeri 150 Euro’yu aşmayan uygun B2C ürün gönderilerinde KDV’nin satış sırasında tahsil edilmesini ve tek bir kayıt üzerinden beyan edilmesini sağlayan IOSS sistemi kullanılmaya başlandı.
Pazaryerlerinin sorumluluğu arttı
Belirli koşulları karşılayan pazaryerleri, KDV’yi satış sırasında tahsil etmek ve beyan etmekle sorumlu hâle geldi. Böylece satıcıların pazaryeri üzerinden aldığı uygun siparişler için ayrıca IOSS kaydı yaptırması gerekmeyebilir.
Kendi e-ticaret sitesi üzerinden satış yapan işletmeler ise kendi IOSS kayıtlarını veya alternatif teslimat yöntemlerini değerlendirmelidir.
Türkiye’den Satış Yapan Etsy Satıcıları Bu Durumdan Nasıl Etkilenecek?
Türkiye’den Etsy üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine satış yapan satıcılarda Etsy, koşulları karşılayan siparişlerin KDV’sini satın alma sırasında tahsil eder. Bu uygulama genel olarak şu koşullardaki fiziksel ürün siparişlerini kapsar:
- Ürün Avrupa Birliği dışından gönderiliyorsa
- Alıcının teslimat adresi bir Avrupa Birliği ülkesindeyse
- Paket içindeki ürünlerin değeri 150 Euro’yu aşmıyorsa
Etsy, uygun siparişin IOSS numarasını sipariş bilgilerinde gösterir. Bu bilginin kargo sağlayıcısına elektronik olarak aktarılması gerekir. Etsy satıcısı olarak:
- Siparişin IOSS kapsamında olup olmadığını kontrol etmelisin.
- Etsy’nin verdiği IOSS numarasını doğru siparişle eşleştirmelisin.
- IOSS bilgisinin taşıyıcıya elektronik olarak aktarıldığından emin olmalısın.
- IOSS numarasını paketin üzerine yazmamalısın.
- Ürünün net değerini ve gerekli gümrük bilgilerini doğru beyan etmelisin.
IOSS bilgisi doğru aktarılmazsa alıcıdan teslimat sırasında yeniden KDV talep edilebilir. Türkiye’den Etsy satışının diğer adımlarını Türkiye’den Etsy’de satış yapma rehberinden inceleyebilirsin.
Satış Yaptığınız Pazaryeri Kendi IOSS Numarasını Kullandırtmıyorsa, Pazaryeri IOSS Kullanmıyorsa Veya Kendi Siteniz Üzerinden Satış Yapıyorsanız Ne Yapmanız Gerekmektedir?
Shopify, WooCommerce veya kendi e-ticaret siten üzerinden satış yapıyorsan, değeri 150 Euro’yu aşmayan uygun B2C Avrupa Birliği siparişlerinde kendi IOSS kaydını kullanmayı değerlendirebilirsin. IOSS kullanmadığında KDV, ürünün Avrupa Birliği’ne girişi sırasında veya teslimat aşamasında alıcıdan tahsil edilebilir. Bu durum alıcı için beklenmedik maliyetlere ve teslimat gecikmelerine neden olabilir. Satış modeline göre şu seçenekleri değerlendirebilirsin:
- Bir IOSS aracısı üzerinden kayıt yaptırmak
- KDV’nin teslimat sırasında alıcıdan tahsil edilmesini tercih etmek
- Vergilerin satıcı tarafından karşılandığı gönderim seçeneklerini incelemek
- Satış fiyatını ve teslimat koşullarını müşteriye açıkça göstermek
Avrupa Birliği satışlarında IOSS sürecini kendi mağazan için yönetmek istiyorsan ShipEntegra’nın IOSS çözümlerini inceleyebilirsin.