12 Ağustos 2026 itibarıyla (AB) 2025/40 sayılı Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü’nün (PPWR) genel hükümleri Avrupa Birliği genelinde uygulanmaya başladı.
PPWR, 1994 yılından bu yana Avrupa’daki ambalaj ve ambalaj atığı kurallarının temelini oluşturan direktifin yerini alıyor. Ticaret Bakanlığı da PPWR kapsamında bazı hükümlerin 12 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacağını belirtiyor.
Türkiye’den AB’ye e-ihracat yapan işletmeler açısından konu yalnızca ambalaj üreticilerini ilgilendiren teknik bir düzenleme değil. Kullanılan kutu ve poşetlerden tutulması gereken belgelere, üretici sorumluluklarından ülke bazındaki kayıtlara kadar e-ihracat operasyonunu doğrudan ilgilendiren başlıklar bulunuyor.
Peki Türk e-ihracatçıların PPWR kapsamında nelere dikkat etmesi gerekiyor?
Direktiften Tüzüğe Geçiş Neden Önemli?
Önceki sistem bir direktife dayanıyordu. Bu nedenle AB ülkeleri ortak kuralları kendi ulusal mevzuatlarına aktarıyor ve uygulamalar ülkeden ülkeye farklılaşabiliyordu.
PPWR ise bir tüzük. Bu nedenle temel hükümler AB genelinde doğrudan uygulanıyor.
Ancak tüm yükümlülükler 12 Ağustos 2026’da aynı anda başlamıyor. Geri dönüştürülmüş içerik oranları, geri dönüştürülebilirlik kriterleri, yeniden kullanım hedefleri ve bazı tasarım gereklilikleri ilerleyen yıllarda kademeli olarak devreye girecek.
Bu nedenle işletmelerin yalnızca “PPWR başladı mı?” sorusuna değil, “Benim için hangi yükümlülük hangi tarihte başlıyor?” sorusuna da yanıt araması gerekiyor.
Türk E-İhracatçılar İçin En Önemli Konu: “Üretici” Kim?
PPWR kapsamında üretici (producer) ifadesi her zaman ambalajı fiziksel olarak üreten fabrikayı ifade etmiyor.
Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu, yani GÜS (EPR) açısından önemli kriterlerden biri, ambalajlı ürünü ilgili ülkenin pazarına kimin sunduğu.
Türkiye’deki bir işletmenin Almanya’daki bir tüketiciye doğrudan e-ticaret siparişi göndermesi halinde, Almanya açısından üretici sorumluluğu satıcı için gündeme gelebilir. Aynı işletme Fransa, İtalya veya Polonya’daki tüketicilere de doğrudan satış yapıyorsa bu ülkelerdeki yükümlülüklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Burada önemli bir ayrım var: PPWR kapsamında “producer” (üretici) ile “manufacturer” (imalatçı) aynı ekonomik aktör değildir. GÜS kayıtları ve üretici sorumlulukları bir tarafta; ambalajın teknik uygunluğu, teknik dokümantasyonu ve uygunluk beyanı ise başka bir tarafta değerlendirilir. Bu nedenle bir işletmenin GÜS açısından üretici sayılması, otomatik olarak ambalajın imalatçısı olduğu anlamına gelmez.
Tek Bir PPWR Var, Ancak Kayıtlar Ülke Bazında Olabilir
PPWR temel ambalaj kurallarını AB genelinde uyumlaştırıyor. Ancak bu durum tüm üretici kayıtlarının tek bir Avrupa sisteminde toplandığı anlamına gelmiyor.
GÜS kapsamında üye ülkelerin kendi kayıt sistemleri, raporlama süreçleri ve Üretici Sorumluluk Kuruluşları bulunabiliyor. Bu nedenle Almanya, Fransa ve İtalya’ya doğrudan satış yapan bir işletmenin tek bir “AB PPWR kaydının” bütün ülkelerde yeterli olduğunu varsaymaması gerekiyor. Satış yapılan ülkelerdeki güncel kayıt ve raporlama şartları ayrı ayrı kontrol edilmeli.
Somut Bir Örnekle PPWR
Konuyu bir örnek üzerinden düşünelim.
İstanbul’da faaliyet gösteren bir Etsy satıcısının dekoratif seramik ürünler sattığını ve siparişlerini doğrudan Almanya ve Fransa’daki müşterilerine gönderdiğini varsayalım. Satıcı ürünü gönderirken:
- Ürünün kendi kutusunu,
- Koruyucu dolgu malzemesini,
- Dış gönderi kutusunu,
- Kargo poşeti veya diğer ambalaj bileşenlerini
kullanıyor olabilir.
Bu işletmenin ilk yapması gereken yalnızca “kutum geri dönüştürülebilir mi?” sorusuna cevap vermek değildir. Öncelikle kullandığı tüm ambalaj bileşenlerini belirlemesi, bunların PPWR kapsamındaki durumunu değerlendirmesi ve ambalaj tedarikçilerinden gerekli teknik bilgileri istemesi gerekir. Ayrıca Almanya ve Fransa’daki tüketicilere doğrudan satış yaptığı için GÜS ve üretici kayıt yükümlülüklerinin her iki ülke açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Satıcı ambalajını kendisi üretmiyorsa teknik uygunluk açısından ambalaj tedarikçisi veya imalatçısından gerekli belgeleri temin etmesi önem kazanır.
Kısacası aynı siparişte iki farklı konu birlikte ilerler:
Ambalaj PPWR gerekliliklerine uygun mu?
ve
Satış yapılan ülkede GÜS/üretici yükümlülüğü bulunuyor mu?
PPWR uyum sürecinde bu iki konuyu birbirinden ayırmak önemli.
PPWR’da Yetkili Temsilci Konusu
PPWR’da iki farklı temsilcilik yapısı bulunuyor.
Madde 17 kapsamındaki ürün uygunluk temsilcisi, imalatçının belirli uygunluk görevlerini yürütmek için yazılı olarak yetkilendirebildiği temsilcidir. Teknik dokümantasyon ve piyasa gözetimi talepleri bu alanla ilgilidir.
Madde 45 kapsamındaki GÜS temsilcisi ise üretici kayıtları, raporlama ve Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu süreçleriyle ilişkilidir.
Türkiye gibi AB dışında yerleşik işletmeler açısından GÜS temsilciliği şartlarının satış yapılan ülkenin güncel uygulamalarına göre kontrol edilmesi gerekir. Dolayısıyla tek bir temsilcinin bütün Avrupa Birliği’ndeki yükümlülükleri otomatik olarak karşıladığı varsayılmamalıdır.
Hangi Belgeler Gündeme Gelebilir?
Ambalajın türüne, kullanım amacına ve işletmenin PPWR kapsamındaki rolüne göre farklı belgeler gerekebilir. Bunlar arasında:
- AB Uygunluk Beyanı (EU Declaration of Conformity – DoC)
- Teknik dokümantasyon
- Test ve analiz sonuçları
- Ambalaj tedarikçisinden alınan teknik ve destekleyici belgeler
yer alabilir.
AB Uygunluk Beyanı – DoC
DoC, ilgili ambalaj tipini veya modelini tanımlayan AB Uygunluk Beyanıdır.
PPWR kapsamında uygunluk değerlendirmesinin yapılması, teknik dokümantasyonun hazırlanması ve DoC’nin düzenlenmesine ilişkin temel sorumluluk ambalajın imalatçısına (manufacturer) aittir. Bu nedenle e-ihracatçının önce PPWR kapsamındaki ekonomik aktör rolünü doğru belirlemesi önemlidir.
Tedarikçi Belgeleri
Ambalaj veya hammadde tedarikçisinden malzeme bileşimi, uygunluk ve belirli kimyasalların kullanımına ilişkin bilgiler alınabilir. Ancak yalnızca genel bir “ürün uygundur” veya “PFAS içermez” beyanının her durumda yeterli olduğu varsayılmamalıdır.
Gıda ile Temas Eden Ambalajlarda PFAS
12 Ağustos 2026 itibarıyla özellikle dikkat edilmesi gereken alanlardan biri gıda ile temas eden ambalajlardaki PFAS sınırlarıdır. PPWR Madde 5(5) kapsamında:
- Tek bir PFAS türü için 25 ppb
- Hedefli analizlerle ölçülen PFAS toplamı için 250 ppb
- Polimerik PFAS’lar dahil PFAS için 50 ppm
sınırları bulunuyor.
PFAS uygunluğunun değerlendirilmesinde kademeli analiz yöntemleri kullanılabilir.
İlk aşamada toplam florin (Total Fluorine – TF) taraması yapılabilir. Komisyonun önerdiği kademeli analiz yaklaşımında toplam florin seviyesinin 50 mg/kg’ın altında olması, numunenin PFAS limitleri açısından uygunluğunun ilk değerlendirmede gösterilmesine yardımcı olabilir.
Daha yüksek sonuçlarda ise florinin kaynağının araştırılması ve gerektiğinde daha ayrıntılı PFAS analizlerinin yapılması gerekebilir.
Bu nedenle özellikle gıda ile temas eden ambalaj kullanan işletmelerin tedarikçileriyle belge ve test süreçlerini kontrol etmesi önem taşıyor.
PPWR Kontrol Listesi: İşletmeler Nereden Başlamalı?
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan PPWR bilgilendirmeleri doğrultusunda, işletmeler için aşağıdaki başlıklar pratik bir kontrol listesi olarak değerlendirilebilir:
- Kullandığınız tüm ambalaj bileşenlerini belirlediniz mi?
- Hangi ambalajların PPWR kapsamına girdiğini değerlendirdiniz mi?
- Ambalaj tedarikçilerinizden teknik bilgi ve destekleyici belgeleri talep ettiniz mi?
- Gerekli laboratuvar testleri ve analizler mevcut mu?
- Teknik dokümantasyonunuzu oluşturdunuz mu?
- Ambalaj tipleri ile test raporları arasında izlenebilirliği sağladınız mı?
- Üretici, ithalatçı ve diğer ekonomik işletmecilerin sorumluluklarını belirlediniz mi?
- Üretici ve ithalatçı bilgilerinin ambalaj veya eşlik eden belgelerde yer almasını sağladınız mı?
- Ambalaj tedarikçilerinizle PPWR kapsamındaki bilgi paylaşım sürecini oluşturdunuz mu?
- Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanacak yeni uygulama mevzuatını takip edecek bir mekanizma oluşturdunuz mu?
Bu listeye e-ihracatçılar açısından bir soru daha eklemek faydalı: Hangi AB ülkelerine doğrudan son tüketiciye satış yapıyorum ve bu ülkelerdeki GÜS/üretici kayıt yükümlülüklerimi kontrol ettim mi?
PPWR Ertelendi mi?
PPWR’ın 12 Ağustos 2026 tarihli genel uygulama başlangıcı ertelenmiş değildir.
Ancak PPWR’daki bütün hükümler aynı tarihte uygulanmaya başlamıyor. Bazı ambalaj tasarımı, geri dönüştürülmüş içerik, geri dönüştürülebilirlik ve yeniden kullanım hükümleri ilerleyen yıllarda kademeli olarak devreye girecek. Ticaret Bakanlığı da mevzuat sayfasında bazı PPWR hükümlerinin 12 Ağustos 2026’dan itibaren uygulanmaya başlayacağını belirtiyor.
Ayrıca GÜS ve temsilcilik hükümleriyle ilgili AB düzeyindeki mevzuat gelişmelerinin ve ülke bazındaki uygulamaların takip edilmesi gerekiyor. Bu nedenle “PPWR ertelendi” gibi genel bir ifadeden hareket etmek yerine hangi yükümlülüğün hangi tarihte devreye girdiğine bakmak daha doğru.
Pazaryerleri Açısından Neden Önemli?
PPWR yalnızca resmi denetimler nedeniyle önemli değil.
Çevrim içi platformların üreticilerin ilgili GÜS kayıt ve uyum bilgilerini kontrol etmelerine yönelik yükümlülükleri bulunuyor. Bu nedenle Etsy, Amazon ve eBay gibi platformların satıcılardan ilgili ülkelere ait kayıt veya uyum bilgileri talep etmesi gündeme gelebilir.
Eksik kayıt veya uyum bilgileri, ilgili pazardaki satışların veya ürün listelemelerinin sınırlandırılması gibi ticari sonuçlara yol açabilir.
Platformların uygulama yöntemleri farklılaşabileceği için satıcıların kullandıkları pazaryerlerinin güncel duyurularını da takip etmesi gerekiyor.
E-İhracatçılar İçin PPWR Ne Anlama Geliyor?
PPWR’ı yalnızca ambalaj üreticilerini ilgilendiren teknik bir çevre düzenlemesi olarak görmek doğru değil.
Türkiye’den AB’deki tüketicilere doğrudan satış yapan işletmeler açısından artık şu sorular operasyonun bir parçası:
Hangi ambalajları kullanıyorum?
Bu ambalajlara ilişkin gerekli teknik bilgi ve belgeler mevcut mu?
PPWR kapsamındaki rolüm nedir?
Hangi AB ülkelerine doğrudan satış yapıyorum?
Bu ülkelerde GÜS veya üretici kayıt yükümlülüğüm bulunuyor mu?
Bu sorulara ne kadar erken cevap verilirse uyum sürecini yönetmek de o kadar kolay olacaktır.
ShipEntegra olarak 220’den fazla ülkeye gönderi yapan e-ihracatçıların karşılaştığı operasyonel ve mevzuatsal gelişmeleri yakından takip etmeye, sınır ötesi ticareti etkileyen düzenlemeleri kullanıcılarımız için anlaşılır hale getirmeye devam ediyoruz.
Sık Sorulan Sorular
PPWR ne zaman uygulanmaya başladı?
PPWR’ın genel hükümleri 12 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Ancak tüm yükümlülükler aynı tarihte devreye girmiyor.
Türkiye’den AB’ye satış yapan işletmeler PPWR’dan etkilenebilir mi?
Evet. Özellikle AB’deki son tüketicilere doğrudan satış yapan işletmeler açısından GÜS kayıtları, üretici sorumlulukları ve ambalaj uygunluğu gibi başlıklar gündeme gelebilir.
Tek bir PPWR kaydı bütün AB için yeterli mi?
GÜS kayıtları ülke bazında yürütülebildiği için tek bir kaydın bütün AB ülkelerindeki yükümlülükleri otomatik olarak karşıladığı varsayılmamalıdır.
Gıda gönderen işletmeler nelere dikkat etmeli?
Gıda ile temas eden ambalajlarda PFAS sınırları ayrıca değerlendirilmeli ve gerektiğinde uygunluk teknik dokümantasyon ve test sonuçlarıyla desteklenmelidir.
GÜS temsilcisi her AB ülkesinde zorunlu mu?
Tek bir genel kural üzerinden hareket edilmemelidir. AB dışında yerleşik işletmeler açısından temsilcilik gereklilikleri satış yapılan ülkenin güncel uygulamalarına göre kontrol edilmelidir.
PPWR ertelendi mi?
PPWR’ın 12 Ağustos 2026 tarihli genel uygulama başlangıcı ertelenmemiştir. Ancak farklı hükümlerin farklı uygulama tarihleri bulunmaktadır.
Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki veya mevzuata ilişkin profesyonel danışmanlık niteliği taşımaz. PPWR kapsamındaki yükümlülükler işletmenin satış modeli, ekonomik aktör rolü, kullandığı ambalaj, ürün grubu ve satış yaptığı ülkeye göre değişebilir. İşletmenize özgü durumlarda ilgili ülkenin yetkili makamlarından veya alanında uzman danışmanlardan güncel bilgi alınması önerilir.
Kaynaklar:
- Avrupa Birliği – Regulation (EU) 2025/40 on Packaging and Packaging Waste (PPWR)
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj/eng
PPWR’ın resmî mevzuat metni; kapsam, tanımlar, uygulama tarihleri, GÜS, uygunluk yükümlülükleri ve PFAS hükümleri için temel kaynaktır. - Avrupa Komisyonu – Guidance Document for Regulation (EU) 2025/40 on Packaging and Packaging Waste
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52026XC03084
PPWR’ın uygulanmasına ilişkin ekonomik aktörlerin rolleri, uygunluk süreçleri ve diğer uygulama detayları için kullanılan Avrupa Komisyonu rehberidir. - T.C. Ticaret Bakanlığı – AB Ambalaj ve Ambalaj Atığı Mevzuatı
https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/ab-dongusel-ve-surdurulebilir-sanayi-politikalari/ab-ambalaj-ve-ambalaj-atigi-mevzuati
PPWR’ın 12 Ağustos 2026 uygulama tarihi, PFAS kısıtlamaları, GÜS ve Türkiye’den AB’ye ihracat açısından genel çerçeve için kullanıldı. - T.C. Ticaret Bakanlığı – PPWR Sıkça Sorulan Sorular
https://ticaret.gov.tr/data/6a70794f269de18bd84c95f6/PPWR-SIK%C3%87A%20SORULAN%20SORULAR.pdf
Blogdaki PPWR hazırlık kontrol listesi; ambalaj bileşenleri, teknik dokümantasyon, tedarikçi bilgileri, testler ve izlenebilirlik başlıkları için yararlanılan kaynaktır. - Umut Öztürk – “Avrupa’daki Ambalaj Yükümlülükleriniz Bu Hafta Başladı”
https://www.linkedin.com/pulse/avrupadaki-ambalaj-y%C3%BCk%C3%BCml%C3%BCl%C3%BCkleriniz-bu-hafta-ba%C5%9Flad%C4%B1-umut-ozturk-ivluc/
Türkiye’den AB’ye doğrudan e-ticaret yapan satıcılar açısından üretici sorumluluğu, ülke bazlı GÜS süreçleri ve e-ihracata etkiler konusunda kaynak olarak kullanıldı.