Uluslararası taşımacılıkta eşyanın liman, havaalanı veya geçici depolama alanından teslim alınabilmesi için taşıma ve gümrük işlemlerinin birbiriyle uyumlu ilerlemesi gerekir. Bu süreçte sık karşılaşılan kavramlardan biri ordino, diğeri ise konşimentodur.
Birbiriyle bağlantılı olsa da bu iki kavram aynı anlama gelmez. Ordino eşyanın teslimine ilişkin talimatı, konşimento ise taşıma ilişkisini ve yük üzerindeki teslim hakkını gösteren belgeyi ifade eder.
Ordino Nedir?
Ordino, taşımacılık sektöründe genel olarak yük teslim talimatı veya delivery order anlamında kullanılır. Taşıyıcının ya da taşıyıcının acentesinin, eşyanın yetkili kişi veya kuruluşa teslim edilebileceğini bildirmesini sağlar.
Uygulamada ordino düzenlenmeden önce genellikle:
- Alıcının veya yetkili temsilcisinin bilgileri,
- Konşimento ya da taşıma senedi,
- Navlun ve yerel masrafların durumu,
- Eşyanın geliş bilgileri,
- Teslim için gerekli yetkilendirmeler
kontrol edilir.
Ancak ordino, günümüzde gümrük mevzuatında her ithalat işlemi için sunulması gereken bağımsız ve standart bir gümrük belgesi olarak değerlendirilmemelidir. Gümrük Yönetmeliği’ne göre eşya, konşimentoda teslim alacak kişi olarak gösterilen ve gerekli belgeyi taşıyan kişiye teslim edilir. Ordino veya yük teslim talimatı ise daha çok taşıyıcı ile eşyanın teslim alınacağı liman, terminal ya da depo arasındaki operasyonel süreçte kullanılır.
Ordino alınması, gümrük işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Eşyanın teslim alınabilmesi için gerekli gümrük beyannamesi, vergi, izin, kontrol ve diğer ithalat işlemlerinin de tamamlanması gerekebilir.
Konşimento Nedir?
Konşimento, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya taşıma aracına yüklendiğini gösteren bir taşıma belgesidir. İngilizcede Bill of Lading olarak adlandırılır.
Konşimento üzerinde genellikle şu bilgiler bulunur:
- Gönderen ve alıcı bilgileri
- Bildirim yapılacak taraf
- Taşıyıcı bilgileri
- Yükleme ve boşaltma limanı
- Gemi ve sefer bilgileri
- Eşyanın cinsi, miktarı ve ambalaj şekli
- Konteyner ve mühür numarası
- Navlun ödeme bilgisi
- Düzenleme tarihi ve yeri
Konşimento, taşıma sözleşmesinin varlığını ve taşıyıcının eşyayı teslim aldığını gösterir. Bazı konşimento türleri, eşyanın teslimini talep etme hakkını da temsil edebilir.
Konşimento Türleri
Konşimentolar düzenleyen tarafa, devredilme şekline ve taşıma koşullarına göre farklı türlere ayrılabilir.
Ana konşimento ve ara konşimento: Ana konşimento taşıyıcı tarafından taşıma organizatörüne düzenlenirken ara konşimento, taşıma organizatörü tarafından göndericiye düzenlenebilir. Bu belgeler sırasıyla Master Bill of Lading ve House Bill of Lading olarak da bilinir.
Nama yazılı konşimento: Eşyanın belirli bir kişi veya işletmeye teslim edilmesini öngörür.
Emre yazılı konşimento: Ciro yoluyla başka bir kişiye devredilebilir.
Temiz konşimento: Eşyanın veya ambalajın görünür durumuyla ilgili olumsuz bir kayıt içermeyen konşimentodur.
Klozlu konşimento: Eşyada ya da ambalajda tespit edilen hasar veya eksiklik gibi açıklamalar içerir.
Freight Prepaid: Navlun bedelinin çıkışta gönderici tarafından ödendiğini gösterir.
Freight Collect: Navlun bedelinin varışta alıcı tarafından ödeneceğini belirtir.
Konşimento türü; satış sözleşmesine, ödeme yöntemine, taşıma modeline ve tarafların anlaşmasına göre belirlenmelidir.
Ordino ve Konşimento Arasındaki Fark Nedir?
| Konşimento | Ordino |
|---|---|
| Bir taşıma belgesidir. | Bir yük teslim talimatıdır. |
| Eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya yüklendiğini gösterir. | Taşıyıcının eşyanın teslim edilebileceğini bildirmesini sağlar. |
| Gönderen, alıcı, yük ve taşıma bilgilerini içerir. | Konşimento veya taşıma kaydıyla bağlantılı olarak düzenlenir. |
| Taşıma sürecinin başında veya yükleme sırasında oluşturulur. | Genellikle eşyanın varışından ve gerekli kontrollerden sonra oluşturulur. |
| Bazı türleri devredilebilir niteliktedir. | Genellikle yalnızca ilgili yükün teslim sürecinde kullanılır. |
Kısaca konşimento, eşyanın taşınmasına ve teslim hakkına ilişkin temel belgedir. Ordino ise taşıyıcı veya acente tarafından, eşyanın terminalden ya da depodan teslim edilmesine yönelik verilen talimattır.
Ordino Belgesi Örneği
Ordino için bütün taşıyıcılar ve taşıma türleri tarafından kullanılan tek bir standart belge bulunmaz. Belge basılı olarak düzenlenebileceği gibi elektronik teslim onayı şeklinde de oluşturulabilir.
Bir yük teslim talimatında genellikle şu bilgiler yer alır:
- Taşıyıcı veya acente bilgileri
- Alıcının adı ve ticari unvanı
- Konşimento ya da hava yolu taşıma senedi numarası
- Gemi, uçuş veya sefer bilgileri
- Konteyner ve mühür numarası
- Koli veya yük miktarı
- Eşyanın bulunduğu terminal ya da depo
- Teslim almaya yetkili kişi veya işletme
- Teslim onayının tarihi
- Belgeyi düzenleyen yetkilinin bilgileri
İstenen bilgiler deniz yolu, hava yolu ve diğer taşıma modellerine göre değişebilir.
Ordino Ücret Bilgileri
Ordino için mevzuatla belirlenmiş, bütün taşıyıcılar ve gönderiler için geçerli tek bir ücret bulunmaz. Bu nedenle güncelliğini hızla kaybedebilecek ortalama bir fiyat belirtilmesi doğru değildir.
Taşıyıcı veya acente tarafından talep edilen tutar faturada şu isimlerle yer alabilir:
- Yük teslim talimat ücreti
- Delivery order ücreti
- Belge düzenleme ücreti
- Teslim veya serbest bırakma ücreti
- Yerel hizmet bedeli
Ücret; taşıyıcıya, taşıma türüne, limana, terminale, yük miktarına, konteyner sayısına ve uygulanan ek hizmetlere göre değişebilir. Bu tutar gümrük vergisi değildir ve ardiye, demuraj, terminal hizmeti veya depolama gibi diğer masraflardan ayrı olabilir.
Eşya yola çıkmadan önce taşıyıcıdan veya acenteden yazılı olarak:
- Yerel masraf tarifesini,
- Teslim talimatı ücretini,
- Ardiye başlangıç tarihini,
- Serbest bekleme süresini,
- Konteyner iade koşullarını
istemek, beklenmeyen maliyetlerin azaltılmasına yardımcı olur.
İthalat sürecinin diğer aşamalarını yurt dışından ürün getirme rehberimizden, ürün sınıflandırmasıyla ilgili temel bilgileri ise GTİP numarası rehberimizden inceleyebilirsin.